Veiligheid in een lokale context

Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van beschermende maatregelen tegen deze potentiële oorzaken. Het begrip veiligheid bestaat dus zowel rationeel als denkbeeldig.
Rationeel kunnen er allerlei berekeningen worden toegepast op een situatie om te bepalen of deze veilig is. Daarnaast is er nog denkbeeldige veiligheid. Iemand kan zich veilig voelen maar het rationeel gezien niet zijn en andersom.

Het begrip veiligheid kan aldus omschreven worden door:
- Objectieve onveiligheid
- Subjectieve onveiligheid
- Mogelijke onveiligheid

Deze 3 begrippen samen worden meestal vernoemd als het begrip integrale veiligheid.

Door vele diensten worden de verschillende begrippen alleen en afzonderlijk gehanteerd, doch het begrip ‘integrale veiligheid’ gaat veel verder. Zich veilig voelen gaat veel verder dan zich persoonlijk bedreigd voelen, in een veilige buurt wonen,…
De burger wil zich vooral goed in zijn vel voelen, zich vrij en open op elk moment kunnen bewegen, een luisterend oor vinden, reactie en antwoord ontvangen op zijn vragen…

Om deze veiligheid aan te bieden en te waarborgen, is er samenwerking nodig tussen alle betrokken diensten van de gemeente. Heel wat beleidsdomeinen zullen hierbij moeten betrokken worden.

Elke gemeente heeft beschikking over een overvloed van gegevens en moet op zoek naar een effectieve manier om de gemeentelijke ‘totale veiligheidsstrategie’ om te zetten in de praktijk.
Door de praktijk gestuurde werking van de verschillende diensten zijn communicatie en samenwerking dikwijls een struikelblok in een globale samenwerking.
Een geïntegreerd gebruik van relevante gemeentelijke informatie laat echter toe de veiligheidsstrategie van de gemeente beter te formuleren, te concretiseren, op te volgen en proactief te sturen.

De zorg voor veiligheid blijft één van de kerntaken van een lokale overheid. Deze kerntaak heeft zich sinds de laatste jaren verbreed en verdiept. De verbreding van de lokale veiligheidszorg houdt in dat veiligheid al lang niet meer de taak van politie alleen is. De verdieping van de lokale veiligheidszorg duidt op het engagement om ook aan de dieperliggende oorzaken van (on)veiligheid te werken. Tezelfdertijd is, net als in vele andere gemeentelijke domeinen, de burger sterker betrokken geraakt bij de veiligheidszorg.

Om een doeltreffende samenwerking te realiseren op vlak van veiligheid, dient men rekening te houden met de identiteit van de verschillende doelgroepen, zoals politie, brandweer, enz.….., die elk geleid en aangestuurd worden op provinciaal en federaal niveau. Ook de eigen identiteit van de verschillende gemeentelijke diensten, organisaties, de huidige structuren en werking ervan, verdienen speciale aandacht.

Deze dynamieken zorgen ervoor dat meerdere actoren en factoren bij de veiligheidszorg betrokken zijn. Er is dan ook nood aan een integrale benadering binnen de veiligheidszorg. Dit garandeert de kwaliteit van de veiligheidszorg binnen de lokale context.